Đồng Sàn Dị Mộng

Chỉ có mỗi 1 cái trường

Nguyễn Huệ TuyHòa Phú Yên từ đó mà ta đi ra và ta đến đó để mà làm việc thế mà có thể nói có chuyện “Đồng Trường Dị Mộng” rồi.

Hơn tháng trước nhận được email từ thầy Trần Thinh gởi cho tôi và thầy Nguyễn Đãm. Trong thư thấy thầy trả lời cho ban tổ chức Đại Hội Về Thăm Trường Cũ ngày 25-5-2014 của các em học sinh Nguyễn Huệ khóa 1967-1974 rằng thầy không bao giờ về VN nữa và có ý kiến nói ông Phạm Hữu Sen là hiệu trưởng quân quản 1975 chứ không phải là thầy dạy các em khóa khóa 1967-1974.

Các em gởi thư gần xa, trong ngoài nước mời các thầy cô dậy các em về dự. Tôi thì chưa thấy có giấy mời nhưng xem trên mạng thì có tên. Có lẽ tui ở địa chỉ mới nên thư mời không đến.

Một lần đi tập thể dục buổi sáng gặp 1 đồng nghiệp thuộc loại “mất dậy” sau năm 1975 nói học trò nó mời anh dự đại hội anh có đi không? Tôi trả lời tụi nó có mời thì mình đi. Ông bạn ấy lại nói là có thầy Phạm Hữu Sen thì tui không đi. Ô hay! Ông bạn lại “giận cá chém thớt” kiểu thầy Trần Thinh rồi. Các em nó mời ban giám hiệu qua các thời kỳ chứ nó nói ông Phạm Hữu Sen là thầy dậy nó bao giờ đâu. Ừ nhỉ, thì tôi đi dự với anh. Hai đứa mình cùng đi nhé, ông bạn nói.

Ngày hôm nay, 25-5-2014, đến dự chúng tôi được nhận quà các em tặng là 1 biểu tượng chiếc thuyền bườm bằng thủy tinh tuyệt đẹp. Tôi lại nhớ chuyện “Đồng Trường Dị Mộng ” một lần nữa rồi: chuyện muốn vinh danh vị anh hùng áo vải của Tây Sơn là Nguyễn Huệ mà lại lấy hình ảnh Nguyễn Vương Ánh, tiền thân vua Gia Long “cõng rắn cắn gà nhà” chẳng giống các nhà cách mạng tháng 8 chống Tây ở Phú Yên thời 9 Năm Kháng Chiến.

Chuyện chiếc thuyền bườm làm biểu tượng cho trường Trung Học Nguyễn Huệ. Hồi đó tôi còn là 1 đứa học trò. Nghe nói 1 vị giáo sư nào đó, hồi đó dạy trung học gọi là giáo sư, giải thích thuyền bườm là biểu trượng cho hình ảnh “Giặc Gió Mùa.” Hễ gió Nồm nổi lên thì Nguyễn Vương Ánh(NVÁ) đem quân Gia Định ra cướp trong cũng suốt 9 năm(1793-1801). Gió Bấc về thì xuôi thuyền về Gia Định trốn. Chính từ “Giặc”chỉ cho quân của NVÁ nên mới có “dị mộng” tôn Tây Sơn và Nguyễn Huệ là vị anh hùng ở đất PY. Tiền đồn cuộc chiến TS-Nguyễn Vương Ánh là 2 cái thành Diên Khánh do Võ Tánh trấn thủ đối diện là thành Qui Nhơn do Tây Sơn nắm giữ cho tới ngày Nguyễn Ánh lấy được thành Qui Nhơn đổi tên ra thành Thành Bình Định rồi Võ Tánh(VT) cầm chân quân của Trần Quang Diệu và Vũ Văn Dũng ở đó để cho Gia Long ra lấy lại thành Phú Xuân rồi thống nhất sơn hà thành nước Việt Nam to lớn hơn bao giờ hết(VT và Ngô Tùng Chu chịu tuẫn tiết ở thành Bình Định). Phú Yên kẹt giữa 2 cái thành làm bãi chiến trường vô cùng đau khổ. Trong cái sai lầm “lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia”, “lấy hình ảnh” thuyền bườm của Nguyễn Vương Ánh để vinh danh Tây Sơn(lấy tên danh nhân Nguyễn Huệ, người của tĩnh Bình Định, đặt tên trường ở Phú Yên, lấy biểu tượng thuyền bườm(Giặc Gió Mùa) làm huy hiệu cho trường Nguyễn Huệ).  Lại tình cờ người ta “dị mộng” vinh danh 1 dòng họ, chúa và vua Nguyễn đã lập nên công trạng tại đất nước này(PY) nhưng hậu sinh chẳng ai để ý đến. Chẳng phải Phú Yên là Tiền Trấn Biên sao? Từ đây chúa và vua Nguyễn mở mang bờ cõi cho tới vịnh Thái Lan, tới trấn Tây Thành ở Phnompênh, ra biển cả tới HS-TS? Và rồi Nguyễn Vương Ánh nhổ được 2 cái gai là thành Diên Khánh và thành Qui Nhơn ngang qua trận địa PY, thống nhất được đất nước sao? Có phải họ xứng đáng là danh nhân ở đất Phú Yên? Tôi được cái vinh hạnh là học tại 2 trường mang tên 2  vị anh hùng của cùng 1 dân tộc nhưng bản thân họ lại đối nghịch nhau: Trường Nguyễn Huệ ở Phú Yên và trường Võ Tánh ở Nha Trang.

Người ta “dị mộng”nên vinh danh nhân vật chẳng dính dấp gì nhiều với đất nước này kiểu kéo danh nhân Lương Văn Chánh thuộc tĩnh Bình Định làm danh nhân đất PY chỉ vì thế hệ làm cách mạng tháng 8 ở PY lầm lấy tên danh nhân đất Bình Định đặt tên trường do thế hệ này lập ra ở PY từ năm 1946 tới năm 1950 có cải tổ giáo dục rồi “chấm hết.”Các Trường Cấp 2 ở các huyện sau năm 1950 và Trường Chuyên Lương Văn Chánh sau 1975 không phải là Trung Học LVC!

Hồi đặt tên trường ở Phú Thứ thầy Huỳnh Tô chắc không biết rõ đoạn lịch sử nói trên ở đất PY này đâu mà tình cờ lấy tên danh nhân Nguyễn Huệ mà đảng Đại Việt đặt tên cho chiến khu của họ ở Phú Yên, chiến khu Nguyễn Huệ, nhằm chống lại thủ tướng Ngô Đình Diệm “chùi” cho tên trường Trung Học ở Phú Thứ. Khi chính phủ của Thủ Tướng Ngô Đình Diệm bỏ tù thầy Huỳnh Tô thì 1 giáo sư dạy trong trường “dong tê” từ Bình Định vào đây lên làm hiệu trưởng thay thế, thầy Đinh Thành Bài. Năm 1955 bình định xong đất nam vĩ tuyến 17 Đệ Nhất Việt Nam Cọng Hòa ra đời và ra quyết định thành lập trường, giữ nguyên tên ấy và cử hiệu trưởng mới là thầy Vũ Trí Phú.

Trường có thể nói sinh ra và lớn lên, cùng trưởng thành với nền Đệ Nhất VNCH vào khoảng năm 1960 và được thai nghén từ thời Quốc Gia Việt Nam của Quốc Trường Bảo Đại. Mời xem videoclip:

https://www.youtube.com/watch?v=85Lz8wBgvsA

25-5-2014

HBC.

Posted in: