ĐèoTàNung

 

Sắp tới CGSSPQN tham quan thắng cảnh ĐèoTàNung ở cao nguyên ĐaLat. Vài hàng viết về địa hình khu vực này.

DaLat ở trên cao nguyên LangBian(CNLB) cao 1500m. Phía bắc CNLB tiếp giáp  với cao nguyên DakLak chỉ cao trung bình 500m và phía đông tiếp giáp với 2 tĩnh duyên hải KhánhHòa-NinhThuận. Biên giới phía bắc và đông núi rừng cao trùng điệp, hiểm trở với các đỉnh ChưYangSin(2442m),ChưTupSa(1977m), HònGiao(2000m), hòn Bidoup(2287m). Ngày xưa đường lên DaLạt chỉ thực hiện ở phía nam tiếp xúc vơi cao nguyên BảoLộc-DiLinh-ĐứcTrọng-ĐơnDương(BLĐTĐD) bỡi “vách núi” mỏng hơn, ít cheo leo hơn. Cao nguyên BLĐTDD thoai thoải trải dài từ cao độ 800-1100m. Đường vòng cao độ 1100m cuối cùng có nơi theo đầu nguồn của dòng chảy, len lỏi trong khe núi  đến sát chân vách núi. Chỉ cần leo dốc liên tục qua các vòng cao độ 1200-1300-1400 thì vào ngay vòng cao độ 1500m ở bờ mép CNLB. Đó là đoạn đường đèo ở phía Nam CNLB. Từ Đông sang Tây có 3 tuyến đèo ĐơnDương(Dran). Prenn và TàNung.

Đường đèo Dran leo lên cao độ 1500m sớm nhất. Qua khỏi đèo NgoạnMục thì đèo Dran đưa khách tói ngay cao độ 1500m. Trên cao độ này tuyến đường chạy một đoạn dài trên cao độ 1500m rồi mới đến DaLạt. Đó là tuyến đường sắt răng cưa xưa kia lên DaLạt.  Hai tuyến đường đèo kia ở đầu nguồn của nguồn ĐaNhim và đầu nguồn CamLy đưa đường vòng cao độ 1100m len lỏi trong khe núi cho tới tận chân “vách núi”, leo dốc liên tục thì đến ngay bờ mép cao nguyên thứ 2.  Địa hình như thế nên “vách núi”phía nam “để lại” nhiều thắng cảnh du lịch.

Trong lưu vực đầu nguồn sông DaTam(DT là chi lưu HữuNgạn của sông ĐaNhim) có nguồn Prenn và nguồn DaTanLa. Trên nguồn Prenn có thắng cảnh Quê Garden(chúng tôi tham quan năm 2019) ở tại chân đeo Prenn(còn gọi là đèo Mimosa). Ngày 21.6.1893 Yersin theo thung lũng này(phiá tây đèo) đi về TâyBắc, sau một giờ liên tục leo núi, ông bước ra khỏi rừng thông, khám phá ra CNLB. Ông viết: “thấy mình đang đứng trước một vùng đất hoàn toàn rơ trụi, phủ toàn cỏ. Mặt đất như những lượn sóng dài...Dãy LangBiang sừng sững ở giữa như một hòn đảo...dưới đáy thung lũng đất màu đen và có than bùn. ” Rừng thông là đoạn QL20 ở trên cao độ 1500m gối đầu thung lũng QuêGarden. Bên kia đèo là thắng cảnh thác DaTanLa. Đập ngăn dòng DaTanLa tạo thắng cảnh HồTuyềnLâm(thăm ThiềnViện TrúcLâm năm 2017, ĐườngHầm ĐấtSét năm 2016). Phía nam bờ hồ có thắng cảnh SwissBelresort(thăm năm 2018). Xa phía dưới đèo, gần chỗ hợp lưu nguồn DaTanLa và nguồn Prenn là thác Prenn(thăm năm 2016).

Về phía tây  trong lưu vực đầu nguồn của dòng CamLy có thắng cảnh ở đèo TàNung. Năm 2018 chúng tôi thăm HoaSơn ĐiềnTrang ở bên nay đèo và nay sẽ thăm thắng cảnh ở trên đeo và phía bên kia đèo thuộc thủ phủ xã TàNung của Thành Phố DaLạt. 

NHư Yersin mô tả ĐàLat là vùng đất bằng phẳng cỏ tranh trơ trụi. Cao độ từ 1400-1500m. Chỉ ở phía bắc mới có núi non thắng cảnh. Về phía tây là vùng DanKia SuốiVàng và về phía ĐôngBắc là vùng đèo KhánhLê với núi HònGiao và núi BiDoup. Và ở phía nam có thắng cảnh mô tả như trên. Cuối Đông 2022, Ongtampy. Xem bài viết liên quan:  QuêGarden, HoaSơn ĐiềnTrang.

 

Posted in: