XãĐảo CùLaoXanh

 

Lịch sử và địa hình. Người ÂuChâu biết cù lao này rất sớm. Tên nó, Pulo cambi, pulo nghĩa là cù lao, xuất hiện trong bản đồ ĐôngNam Á của HàLan năm 1594. Trong bản đồ địa danh Pulo Cambi, Varrela, Champa được ghi ở phía bắc con sông dài ở MiềnTrung VN là SôngBa. Đây là bằng chứng thời điểm đó PhuYên còn thuộc ChiêmThành phù họp với VN SửLược của TrầnTrọngKim. Trong bản Ký sự 1621 của giaó sĩ Borri, người BồĐàoNha, gọi nó là Pulu cambi, gọi tên tĩnh Quingin(QuiNhơn) là Pulucambis. Do đó mà bản đồ  AMS của QuânĐội HoaKỳ gọi nó là hòn Gambir.

Hòn đảo nằm án ngữ cữa cảng QuiNhơn(QN), cách QN 24Km, nhưng chỉ cách vịnh XuânĐài của PhúYên chỉ 9Km. Cù lao nằm gần đường giới hạn trong của lãnh hải ViệtNam(tức Đường CơSở) từ điểm A10(đảo LýSơn QuảngNgãi) đến A9(Hòn ÔngCăn ở ngoài khơi NhơnLý QuiNhơn), đến A8(MũiĐiện, tức Cap Varrela ở PhuYên), đến A7(HònĐôi ở vịnh VănPhong), đến A6(đảo PhúQúi ở PhanThiết). Bên trong ĐườngCởSở là nội thủy của một nước, bất khả xâm phạm. Ghi chi tiết này để thấy vị trí của đảo có tầm chiến lược. Bây giờ ta mới hiểu tại sao đảo gần PhúYên mà không cho lệ thuộc vào PhúYên lại lệ thuộc vào QuiNhơn để bảo vệ thành phố cảng này. Đảo là đảo quân sự tiền tiêu của cảng QuiNhơn. Khách đến đây bị kiểm soát nghiêm ngặt. Khách ngoại quốc không được đến. Đảo LýSơn và đảo PhúQúi khá xa bờ nên nội thủy dễ bảo vệ hơn. Nội thủy ở PhúYên-QuiNhơn quá hẹp nên tiền đồn CùLaoXanh trờ thành đảo biên phòng quan trọng.

Về địa hình đảo gồm có 2 quả núi nằm theo trục ĐôngBắc-TâyNam trông giống con vịt hướng đầu về Nam. Chổ cổ con vịt là một khe núi hướng ra một vịnh nhỏ ở phía tây có cầu cảng. Cổ vịt là khu dân cư duy nhất ở trên đảo. Qủa núi hình đầu vịt thì thuôn và hẹp nên trông có dáng nhô cao lên và trông rất hiểm trở.  Trên đường sống của nó có ngọn hải đăng và cột cờ. Tận cùng là một cái mũi nhọn. Qủa núi còn lại ở phía ĐôngBắc bành ra như thân con vịt. Các đường vòng cao độ dãn ra nên địa hình bằng phẳng hơn.  Cả 2 đều có đỉnh cao trên 100m.

Đường ra đảo và khu du lịch. Dùng ca no từ bến HàmTử ra đảo mất 50 phút. Từ BãiXếp ở đầm CùMông thuê ghe ra đến nơi mất 30 phút. Cano không cập cầu cảng mà cập vào bãi cát rồi xe đưa về cảng. Tới đây khách đi thăm ngọn hải đăng(HĐ) ở trên đường sống núi TâyNam. Lên dốc đi thẳng là đến HĐ, rẽ Trái thì đến trụ cờ(núi này là khu quân sự, hạn chế du lịch). Những điểm du lịch kia ở trên núi ĐôngBắc tha hồ tham quan. Chung quanh núi ĐôngBắc có đường bêtôn ở cao độ chừng 20m. Đến điểm du lịch phải xuống dốc. Các điểm du lịch là BãiNhỏ, Coral Beach ở gần cảng về phía TâyBắc. Đi xa hơn nữa là đến bãi biển Gala. Ở bờ phía đông có BãiĐá ThảoNguyên. Ai đã từng đến đây thì cho du lịch CùLaoXanh không có gì. Nhưng về địa hình và lịch sử đặt biệt như nói trên đây thì nơi này đáng đến viếng một chuyến. Nhất là khách là người PhuYên. Khách PhuYên đến đây như là “hành hương”đến vùng đất lịch sử làm tiền để người Việt mở đất về PhươngNam. Về hình ảnh các khu du lịch thì gõ vào youtube XãĐảo CùLaoXanh xem chi tiết. Cuối Hạ năm 2022, Ongtampy.

Posted in: