CôngViên DiênHồng Tết Năm 2021

Công viên này ở giao điểm của 2 trục lộ khu phố phồn vinh(KPPV) ở TP TuyHòa. Một thời nơi đây sum suê hoa lá và người yêu hoa tấp nập du xuân mỗi khi Tết đến Xuân về. Tết năm nay công viên trở nên trống trơn vì đường hoa xuân dời về KPPV mới ở long mạch chùa HồSơn(ĐườngHoaXuân ĐiệnBiênPhủ).

Thời PhúYên có 4 đơn vị hành chánh với 2 huyện ĐồngXuân, SơnHòa và 2 phủ là phủ TuyAn và phủ TuyHòa thì KPPV ở phủ TuyHòa là chợ Dinh ở chỗ đình F3 & F1 nối với trục lộ đường NguyễnCôngTrữ và đường PhanĐìnhPhùng, đường PhủCũ. Trước đó một thời gian rất dài từ năm 1611 đến trước năm 1826 PhúYên chỉ có 2 huyện là ĐồngXuân và TuyHòa với tĩnh lị là thành cũ TuyAn(HộiPhú) và sau dời về thành AnThổ. Năm 1899 đời ThànhThái mới có địa danh TuyAn và PhúYên có 2 huyện và 2 phủ.

Khi đập ĐồngCam và đường xe lửa đi vào hoạt động thì phủ TuyHòa mới khởi sắc, hưng thịnh lên. Người Pháp xây dựng KPPV ở trên giải cát từ nhà ga xe lửa đến núi ThápNhạn. Mộ của một ông Tây(Jules Armand Trilleau-Surveillant des T.P. en retraite) sang cai trị xứ Annam, làm giám thị và về hưu chết được chôn tại chân Núi Nhạn, chỗ đường đi lên tháp và mộ của ông Mai hầu MaiTiếnVạn, danh nhân trong chiến tranh TâySơn-Nguyễn Ánh ở bãi chiến trường PhúYên giành giật 2 cái thành chiến lược là thành DiênKhánh và thành QuiNhơn, chôn ở động cát gọi là sa động được bốc lên, cải tán ở chô gần viện bảo tàn ngày nay. Bài vị của ông được thờ ở đình F4 mà chẳng ai hay biết vị tướng quân này là danh nhân ở PhuYên cả, chỉ vì tại cái thiên kiến “GiaLong cõng rắn cắn gà nhà” hay “GiaLong rước voi về dày mả tổ”của CáchMạng. Thời Tây xâm lăng, thủ phủ PhúYên được dời về VũngLắm rồi ra SôngCầu.

Năm 1945 PhúYên rơi vào 9 NămKhángChiến, không rõ thủ phủ nơi nao. Chỗ làm việc của chính quyền luôn luôn di động để tránh máy bay của Pháp ném bom. Năm 1952 Tây đánh bom sập cầu máng sông ĐồngBò và cầu máng SuốiCái. ThủyNông ĐồngCam Nam và Bắc tê liệt làm dân ở PhúYên đói khổ. Năm 1953 Tây đổ bộ lên TuyHòa. Năm 1954 đình chiến. Chính quyền cũ tập kết ra Bắc. Chính quyền mới lập ra VNCH ở phía Nam.  Tiêu thổ kháng chiến năm 1945 làm hạ tầng cơ sở do người Pháp xây dựng ơ thủ phủ phủ TuyHòa sụp đổ.  Lị phủ ở góc ĐôngNam ngả tư LêLợi-PhanĐìnhPhùng, trường phủ ở góc ĐôngBắc ngả tư nói trên, nhà ga xe lửa và các bungalow(lâu đài) ở trên giải cát nói trên đều bị phá bỏ. Thủ phủ TuyHòa trơ trọi ra.  Năm 1955 phố xá ở phủ cũ TuyHòa được xây dựng lại làm tĩnh lị PhúYên. KPPV bây giờ là trục lộ TrầnHưngĐạo. Công viên DiênHồng là giao điểm của 2 trục lộ KPPV ở 2 thời kỳ lịch sử là như vậy.

ChợHoaXuân TuyHòa khởi sự vào thời VNCH tại chợ trung tâm(CTT). CTT nằm trong tứ giác đường TrầnHưngĐạo-DuyTân-LêLợi-NguyễnTrãi. Cứ mỗi độ Xuân về Tết đến làng hoa kiểng ở PhướcHậu và sau đó ở làng NinhTịnh mang hoa đến đây bán. Hoa kiểng bày la liệt trên đoạn đường TrầnHưngĐạo ở trước mặt chợ. ChợHoaXuân duy trì tới năm 1975. Sau đó chợ dời về công viên DiênHồng. Tết năm nay chợ hoa xuân chính thức dời về khu phố phồn vinh(KPPV) chùa HồSơn làm công viên DiênHồng trơ ra một sự buồn tẻ. Nhưng KPPV mới ở gần chùa HồSơn cũ kỹ(cổ tự) vẫn còn liên kết với chợ trung tâm bỡi 2 trục đường DuyTân và NguyễnTrãi như một sự tiếc nuối xa xôi về một thời dĩ vãn! Mời xem videoclip minh họa. Ongbatampy. Gõ vào link CV DiênHồng Tết2021 để xem videoclip minh họa, gõ vào link ViếtVề PhúYên TrangChủ xem bài viết ThànhCũ TuyAn và MaiTiếnVạn danh tướng thời chúa Nguyễn để biết lịch sử PhúYên.

 

Posted in: