Kè ĐôngBình-NgọcLãng.

Kè ở phía bắc cữa ĐaRằng

từ cầu QL1A mới tới cầu QL1A cũ, của một vùng sông nước.

Cữa sông ĐàRằng(SĐR), một vùng sông nước.  SĐR là một đoạn sông trẻ. Sông trẻ có dòng chảy thẳng, không uốn khúc, rộng. Vật liệu trầm tích thô như cát và cả đá cuội. Chẳng phải ở phường 4 TPTH trước đây có bến sạn tích trử sạn vớt lấy từ lòng sông này? Bản đồ GiápNgọ BìnhNamĐồ có chú thích trên dòng sông này là “đại giang thiển, mai thị sa(cát) và PhúYên hải môn thâm.” SĐR trẻ vì chảy trên đường đỉnh giữa cánh đồng TuyHòa(CĐTH). Từ đường đỉnh ở 2 bên bờ sông, 2 kênh chính ThủyNông ĐồngCam tưới nước ra 2 bên CĐTH. Sông trẻ nên lòng rộng thênh thang và cữa sông là một vùng sông nước.

Vào mùa nước cạn, cữa ĐàRằng nổi lên những cồn bãi nay lở mai bồi. Một bãi lớn định hình từ lâu đời nổi lên như một cái đảo, đảo NgọcLãng(ĐNL). ĐNL hình thuôn dài, rộng ở giữa và nhọn ở 2 đầu, trông như một nét vẽ lông mày, “mày ngài”, nổi lên giữa một vùng nước mênh mông. Bên trên thêm một nét chấm phá màu xanh lá cây của núi Nhạn tăng thêm vẻ nên thơ cho khung cảnh này. Nét đẹp và phong thổ của ĐNL phản phất giống nét đẹp và phong thổ của thắng cảnh cù lao TânPhong(TânCù) nằm đối diện thị trấn CáiBè mà TrịnhHoàiĐức mô tả trong GiaĐịnhThành ThôngChí: “Cù lao TânCù(TânCù châu) ở phía bắc sông HàmLuông. Cù lao uốn khúc nổi lên giữa mặt kính hồ, như một vành cong nét vẽ chân mày, mằm vắt ngang. Cành trúc rủ la đà, quét mặt sông. Ngọn cau dựng đứng khều tầng mây. Ở đó có dân cư của 2 thôn TânCù và BìnhAn sinh sống. Cảnh vật khác hẳn nơi chợ búa ồn ào.  ”Nay nơi này, cữa ĐàRằng sông nước, người ta xây kè để chế ngự sông nước, lấn sông tạo ra những khu phố ven sông tuyệt đẹp và cồn bãi xinh tươi. Ở bờ nam thì có khu đô thị mới Nam TuyHòa rộng lớn và nay thêm khu đô thị ĐôngBình-NgọcLãng ở phía bắc.

Kè ĐôngBình-NgọcLãng. Ngày nay nhờ giàu cinent sắt thép nên việc lấn sông lấp bể dễ dàng. Kè phía nam có tả luy thoai thoải. Ở kè phía bắc này thì bờ đúc ciment dựng đứng, được gia cố thêm bỡi hàng cọc bêton ở bên trong. Kè gồm 2 đoạn. Đoạn bảo vệ thôn ĐôngBình ở phía tây và bờ bảo vệ thôn NgọcLang ở phía đông. Hai đoạn tiếp giáp nhau bỡi thượng khẩu SôngChùa, chỗ SôngChùa tiếp nước sông ĐàRằng. Một cái cầu bắc qua thượng khẩu. Cầu có thể gọi là cầu SôngChùa2 hay là cầu BìnhLãng. Sự thực tại cầu SôngChùa1 ở  chân núi Nhạn, SôngChùa tiếp nước 3 nguồn. Nguồn sông ĐàRăng như nói trên. Nguồn thứ 2 là cái lạch phát nguyên từ khoảng thôn PhúLộc-MỹThành. Đoạn lạch này gọi là BầuDài(BD). BD chảy qua thôn ĐôngLộc. Tới đây con lạch men theo hương lộ 21(HL21) cánh phía nam, chảy về Đông. Hương lộ và con lạch từng làm ranh giới cho 2 thôn PhúÂn&VĩnhPhú và ĐôngPhước&ĐôngBình. Đây là tuyến cư dân lâu đời có từ ngày PhúYên “lập quốc.”Nguồn thứ 3 là SôngChùa chính hiệu phát nguyên từ BầuĐục ở ThànhHồ, chảy qua suối Ré, đến núi Miếu, đến BếnLội rồi vào đồng BầuThủy. Đoạn cuối cùng gọi là SôngBơ họp lưu với 2 nguồn nói trên.

Đoạn kè NgọcLãng còn đang thi công trong khi đoạn kè ĐôngBình thì hoàn chỉnh. Hiện người ta đang thi công kết cấu hạ tầng khu đô thị ven sông với đại lộ và các tuyến dường ngang dọc. Đứng từ bờ kè nhìn sang bên kia thấy cả một vùng sông nước và bãi cát ở đàng xa của thôn PhúLễ. Song song với cầu QL1A mới, có cầu tạm và con lộ dẫn sang thôn PhúLễ. Nơi đây cát được thu gom đem đi bán khắp nơi.

Thắng cảnh SôngChùa. Rồi đây khu đô thị ven sông ở các nhánh SôngChùa trở thành khu thắng cảnh của một miền sông nước. Kè chống lũ mở ra khu đô thị ven sông với hạ tầng hiện đại. Đập giữ nước ở thượng nguồn làm cồn bãi ở cữa sông hết cảnh nay lở mai bồi, trở thành khu trồng trọt xinh tươi. Đảo NgọcLãng và cồn bãi chung quanh nên qui hoạch thành khu vườn cây ăn trái hay xóm làng hoa hấp dẫn  khách du đến thưởng ngoạn và nghỉ ngơi. Tại sao không? Các khu du lịch miền sông nước NamBộ đã từng khai thác thành công tình huống tương tự.

Đứng trên cầu SôngChùa2 nhìn về Nam rồi lại nhìn về Bắc tôi cảm giác phong thủy nơi đây rất hữu tình, và nhận ra một vẻ đẹp lạ lùng, bí hiểm ở nơi đây. Cầu nằm trên trục ĐôngBắc-TâyNam qua 2 trái núi linh thiêng là HònÔng và núi ThápNhạn. HònÔng một màu tím thẩm, cao chót vót, chiễm chệ nhìn xuồng đồng bằng TuyHòa xanh tốt như một ngọn chủ sơn. Núi NhạnTháp một màu xanh xinh tươi trông xuống các nhánh sông chùa la đà cây cối sum suê, trông huyền bí. Núi NhạnTháp trong ĐôThành HiếuCổ số 4 năm 1929, người Pháp gọi là đồi thiêng(Colline Sacree). Người Pháp nói người Việt không dám chặt một cái cây hay lấy đi một viên đá. Người Pháp phải dùng biện pháp ngoại giao và hành chánh phức tạp để người Việt cho phép xẻ núi để tuyến đường sắt được đi qua. Ngày ngay dân cư xây cất nhà sát đường ray làm mất dấu vết xẻ núi.  Nhìn cảnh hiện tại và liên hệ về quá khứ thấy phong thủy nơi đây có cái gì huyền bí. Chuyện kể nhân giang nói một khi sắp có đại sự xảy ra ở đất nước này thì có điềm báo trước. Đang đêm trên bầu trời có sao sa, quyét một đường sáng từ núi Tháp đến sa xuống núi HònÔng nổ 3 tiếng. Chuyện có đúng hay không chẳng qua là huyền thoại. Nhưng ngày nay đây là tuyến hàng không quốc tế ngày ngày nhiều chiếc phản lực nhả làn sương khói trắng xóa trên bầu trời sáng sáng, chiều chiều tăng vẻ đẹp nơi đây. Dưới đất  từng đàn cò trắng lướt trên thảm cây xanh tươi bay qua lại núi nhạn và vùng bỏ hoang của khu sinh thái ThuậnThảo trông rất nên thơ. Đồng lúa TuyHòa là nơi dung dưỡng cò trắng. Vài nét chấm phá để vẽ nên thắng cảnh vùng sông nước SôngChùa. Ngày vào đầu Thu 2020. Ongbatampy. Gõ vào link sau đây xem videoclip minh họa

https://www.youtube.com/watch?v=jTPaOfFW1qU&feature=youtu.be

Vào PhuYen AnhDep TrangChu xem các bài viết về PhúYên. 

Posted in: