20.11 Ngày Buồn

“Hàng năm cứ vào cuối Thu, lá ngoài đường
rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường”, tôi nhớ ngày đi học thì hàng năm cứ vào tiết ThuĐông u buồn mây mưa giăng mắc, gió lạnh ĐôngBắc thổi về thì tôi lại nhớ đến “Cảm Thu”,“Giọt Mưa Thu”, đến “Đêm Đông”, đến “Buồn Tàn Thu”… nhớ Tản Đà, Đặng Thế Phong,Văn Cao và nhớ cả Nguyễn Du là tác giả của những kiệt tác tả cái buồn của tiết ThuĐông. Và nhớ cả cái ngày mùa ThuĐông 20 tháng 11 “tháo giày” nữa.

Cảm cái buồn của tiết ThuĐông: Suốt dọc Truyện Kiều, Nguyễn Du “đặt để” những ngày buồn của nàng vào tiết mùa Thu. Mời thưởng thức văn tả cảnh buồn của thi hào ND: Ngày chia tay Kiều, để về Liêu Dương thọ tang chú là ngày buồn trong tiết Thu sang“565.Buồn trông phong cảnh quê người/Đầu cành quyên nhặt, cuối trời nhạn thưa.” Có phải đầu là Hè có tiếng cuốc kêu và cuối có cảnh chim nhạn lưa thưa bay về báo mùa Thu đến? Cảnh cô quạnh buồn thật là buồn.

Ngày chia tay thân nhân để theo Mã Giám Sinh về quê người, Kiều ra đi cũng vào tiết mùa Thu: “912.Bạc phau cầu giá, đen rầm ngàn mây/Vi lô san sát hơi may/Một trời thu để riêng ai một người/Dặm khuya ngất tạnh mù khơi/Thấy trăng mà thẹn những lời non sông” Cầu thì giá đóng băng trắng phau. Trời thì mây đen bao phủ, lau sậy thì san sát với gió heo may. Một trời buồn để riêng ai một người. Dặm trường trong đêm khuya chạy xa tít như bất tận. Trông lên trời thì ngất tạnh, cao vút không biết tận nơi nào. Cảnh nào buồn hơn cảnh này!

Đến khi Tú bà khủng bố tình thần nàng Kiều bằng cách giam lỏng ở lầu Ngưng Bích hoang vắng để rồi cho Sở Khanh dụ chạy trốn. Tác giả củng để vào hoàng cảnh mùa Thu. Tiếng Sở Khanh dụ dỗ ở bên ngoài nghe lọt vào cữa sổ: “1073.Song thu đã khép cánh ngoài/Tai còn đồng vọng mấy lời sắc đanh.” Xuống lầu cùng Sở Khanh chạy trốn trong đêm Thu hãi hùng “1118.Song song ngựa trước ngựa sau một đoàn/Đêm thu khắc lậu canh tàn/Gió cây trút lá, trăng ngàn ngâm gương/ Lối mòn cỏ nhợt mùi sương.”

Về với Thúc Sinh sống đầm ấm trong tiết XuânHạ: “1307.Dưới trăng quyên đã gọi Hè/Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông/Buồng the phải buổi thong dong/Thang lan rủ bức trướng hồng tẩm hoa/Rõ màu trong ngọc trắng ngà.”Ấm cúng sống chẳng bao lâu thì Thúc ông lai quê nổi trận lôi đình cũng vào mùa buồn bã Thu sang “Sân ngô cành biếc đã chen lá vàng/Giậu thu vừa nảy giò sương/Gối yên đã thấy xuân đường đến nơi” Cây ngô đồng, biểu tượng của mùa Thu, chuyển từ lá xanh sang lá vàng báo mùa Thu đến.

Chịu nhục hình thì được công đường phán cho làm con, làm dâu. Sống đầm ấm với chàng Thúc chẳng bao lâu thì Kiều tiễn họ Thúc về quê hỏi ý Hoạn Thư. Chia tay trong cảnh mùa Thu. “1520.Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san/Dặm hồng bụi cuốn chinh an/Trông người đã khuất mấy ngàn dâu xanh/Người về chiếc bóng năm canh/Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi” Phong là cây phong, biểu tượng mùa Thu. Rồi Hoạn Thư cho Khuyển Ưng sang bắt cóc Kiều cũng vào một đêm Thu hãi hùng “1637.Đêm Thu gió lọt song đào/Nửa vành trăng khuyết ba sao giữa trờiNén hương đến trước phật đài”

Bỏ nhà Hoạn Thư trốn đến am của Giác Duyên cũng vào đêm Thu lạnh lẽo hãi hùng “2027.Cất mình qua ngọn tường hoa/Lần đường theo bóng trăng tà về tây/Mịt mù dặm cát đồi cây/Tiếng gà điếm nguyệt dấu giày cầu sương.”Chỗ này không thấy rõ cảnh xảy ra lúc nào. Nhưng phân tích thì biết đêm mùa Thu. Trần Trọng Kim dẫn câu thơ “Kê thanh mao điếm nguyệt, nhân tích bán kiều sương”nói là tiếng gà gáy ở lều tranh có bóng trăng, cái bước chân người đi trên cầu có sương, ý tả người đi trong đêm khuya. Đêm có nhiều sương là đêm mùa ẩm ướt, mùa ThuĐông chăng? Thật vậy. Từ ngày trở lại Lâm Truy thấy Kiều mất tích, Thúc Sinh buồn bã tròn một năm rồi nhớ Hoạn Thư trở lại nhà thì lại gặp cảnh Hoạn Thư hành hạ Kiều “1795.Sen tàn Cúc lại nở hoa/Sầu dài ngày ngắn Đông đà sang Xuân/Tìm đâu cho thấy cố nhân…Chạnh niềm nhớ cảnh gia hương/Nhớ quê chàng lại tìm đường thăm quê.” “Sen tàn Cúc lại nở hoa” là câu tả thời gian một năm, lấy sự diễn biến 4 mùa: Hạ, Thu, Đông, Xuân. Có phải từ mùa Thu Năm trước kiều bị bắt cóc tới mùa Thu năm nay hay không?

Lưu lạc một thời gian thì tới ngày trông chờ Từ Hải tung hoành ở cõi đông và nhớ cha mẹ. Cũng cảnh buồn trong tiết mùa ThuĐông “2233.Sân rêu chẳng vẽ dấu giầy/Cỏ cao hơn thước, liễu gầy vài phân/Đoái thương muôn dặm tử phần” “Sân rêu”chẳng vẽ dấu giày chắc là sân ẩm mùa mưa ThuĐông.

Đang miên man với cái cảnh buồn của tiết ThuĐông và đang soạn ca khúc “Giọt Mưa Thu”thì có tiếng nhà tôi gọi: “Có học sinh cũ đến thăm thầy!” Phút chốc căn phòng ấm lại mặc dù ngoài hiên vẫn còn tiếng mưa rơi như:“ngoài hiên giọt mưa thu thánh thót rơi”và trên mái ngói còn tiếng gió lùa. Các em khóa 67-73 Cựu Học Sinh Trung Học Nguyễn Huệ đến thăm thầy cũ nhân ngày 20-11. Rồi thì cái buồn lại đậu lên bờ mi trong cảnh thầy già, trò cũng già lúi húi mừng mừng tủi tủi. Khóa này là khóa cựu học sinh trọn vẹn trưởng thành trong thời VNCH và thầy cũng làm việc trọn trong hoàn cảnh ấy nên có cảm giác “Bạn già lớp trước nay còn mấy/Chuyện cũ mười phần chín chẳng như/Cũng muốn sống thêm dăm tuổi nữa/Thử xem trời mãi thế này ư?”Nguyễn Khuyến. Mới năm ngoái đây, ngày họp lớp 16 tháng chạp khóa 56-62 của chúng tôi, chúng tôi khệ nệ mang quà đến biếu thì có đủ 3 thầy mà nay chỉ còn có 2 thầy. Thầy Nguyễn Bá Quát nay ra người thiên cổ. Nhớ giọng phát biểu sụt sùi của thầy Trần Tiến Toản mà chạnh lòng(xem videoclip). Lớp thầy bát tuần thì như thế. Qũy thời gian lớp thầy thất tuần của chúng tôi cũng chẳng hơn. Tuổi lục tuần của các em cũng sem sém cạn, liệu mà chơi nhé! Buồn ơi chào mi! Mời các em thưởng thức ca khúc “Giọt Mưa Thu” đánh dấu ngày tôi đang soạn videoclip cho ca khúc này thì các em đến. Thầy HBC của cac em.