Truong Nguyen Hue-Dinh Menh

Sinh ra trong bối cảnh đất nước bị chia 2

TRƯỜNG NGUYỄN HUỆ-ĐỊNH MỆNH.

Vũ trụ vô thường nên có câu có sinh thì có diệt. Có những duyên dể nó sinh ra rồi có những duyên đưa đến hủy diệt nó.

Trường Nguyễn Huệ(TNH) nói trên là trường NH Tuy Hòa Phú Yên.  TNH  được qui hoạch năm 2012. Từ đây(năm 2013) các kiến trúc xưa cũ có thể bị xóa sạch. Hôm nay 16 tháng Chạp 2012 nhân ngày họp bạn hàng năm cựu học sinh NH khóa 1956-1962 tôi up lên 1 số hình ảnh. Mong cựu học sinh NH đón xem. 
Trường sinh ra vào năm tháng có chuyển biến lớn ở nước Việt Nam. VNDCCH chấm dứt nền cai trị ở Phú Yên sau 9 năm kháng chiến. Thay thế vào đó là VNCH, nền cọng hòa đầu tiên ở VN cũng sau 9 năm nhọc nhằn người Pháp không thực lòng trao trả độc lập cho người VN một Quốc Gia VN.

Thoạt đầu trường được thành lập ở Phú Thứ xã Hòa Bình niên khóa 1954-1955. Con dấu mang dòng chữ “Quốc Gia Việt Nam” và “Trung Việt”; trên nền có dòng chữ “Trường Trung Học Nguyễn Huệ Phú Yên”.  Hiệu trưởng đầu tiên là Đinh Thành Bài, người Bình Định. Nhưng người sáng lập và đặt tên cho trường là thầy Huỳnh Tô, người gốc ở PY. Sang niên khóa 1955-1956 thì con dấu mang Quốc Huy VNCH với nền là “bụi trúc.” Hàng chữ bên dưới xác nhận người chủ quản cơ quan là “Hiệu Trưởng Trường Trung Học Nguyễn Huệ”. Niên Khóa năm 1956-1957 hiệu trưởng là thầy Vũ Trí Phú.

Năm 1955 trường dời về thị xã Tuy Hòa tại khu gò đống và ruộng vườn ở phía Tây Bắc chợ Tuy Hòa. Cấu trúc hình chữ U. Dãy giữa lợp ngói dùng làm trường nữ tiểu học mới vừa tách ra khỏi trường tiểu học nằm cạnh khu tiếp người Bắc Di Cư ở phía Bắc chợ Tuy Hòa(trường Nam Tiểu học cũ). Hai dãy cánh gà Đông, Tây ở 2 bên lợp fibrocement dành cho trường Trung Học Nguyễn Huệ(trường cũ). Vì xây cất ở ruộng sâu nên nền cao tận vai của học sinh nhỏ. Một “con đê” dẫn từ đường số 6(Nguyễn Huệ) chạy vào tận hàng hiên trường nữ tiểu học.

Năm 1960 là năm VNCH kiện toàn bộ máy cai trị. Tĩnh đường được dời xuống bờ biển. Trường Nguyễn Huệ Mới(TNHM) cũng được xây cất ở góc Đông Bắc khu Lô Công Chức. Đó là kiến trúc 1 trệt 1 lầu, một thứ kiến trúc bằng trụ bêton cốt sắt thấy đầu tiên ở đây. Đèn neon được thay thế bằng đèn bóng tròn mà bọn trẻ con lấy làm lạ gọi là đèn “lõi cây chuối.”Niên Khóa 1960-1961 nền Đệ Nhị Cấp được mở ra. Thiếu phòng ốc nên các lớp Đệ Tam mới được mở phải lên tĩnh đường cũ mà học(phía Bắc vườn bông Diên Hồng). Niên khóa 1961-1962 trường Nguyễn Huệ Mới(TNHM) được đưa vào hoạt động. Niên khóa 1963-1964 mới mở lớp Đệ Nhất. Trước đó phải vào Nha Trang học lớp Đệ Nhất.

Sau tháng 4 năm 1975 TNHM vẫn là trường công lập đứng đầu tĩnh. Chính phủ CHMNVN ở PY không có 1 trường trung học nào gọi là Trung Học Lương Văn Chánh có đủ cả thầy lẫn trò về tiếp thu trường Nguyễn Huệ cả. Tòa nhà Trường Nguyễn Huệ Mới tồn tại tới ngày nay.

Trường Nguyễn Huệ ngày nay được qui hoạch mằm trong khuôn viên đường Lê Lợi-Chu Văn An-Hoàng Diệu và Lê Qúi Đôn ở phía Đông. Cổng chính mở thẳng ra đường Trần Hưng Đạo theo đoạn đường Hoàng Diệu được duy trì. Một tòa nhà 3 tầng lầu đầu tiên(ở phía Bắc) bắt đầu xử dụng vào dịp Tết Qúi Tị(2013). Tòa nhà được xây trên nền dãy sau TNHM mà 1 thời gian trước đây dùng làm trường Nguyễn Trãi(TNT). TNT mở cổng ra đường Chu Văn An. Sau đó TNT được xây cất ở ngả tư Trần Phú-Nguyễn Thái Học thuộc phường 2 TP Tuy Hòa.

Theo qui hoạch thì mặt sau xây hồ bơi, nhà thi đấu và sân bóng đá. Mặt trước hướng ra đường Trần Hưng Đạo, vẫn xử dụng cổng cũ. Cấu trúc có dạng chữ L hoa(thêm  dãy song song với đường Lê Qúi Đôn và dãy thẳng góc với đường Hoàng Diệu). Tòa nhà cũ lọt tỏm trong lòng chữ L đó nên có nguy cơ bị đập phá đi. Các cựu học sinh sẽ ngâm bài thơ “Thăng Long Thành Hoài Cổ.”

Tết Qúi Tị. 2013 HBC.

Posted in: