Thống Thống Myanmar và bà
Aung San Suu Kyi ngày 21-9-2012 được giải quốc tế về Hòa Giai và Yêu Thương Trần
Nhân Tông do đại học Harward Hoa Kỳ trao tặng trong khi VN còn gìn giữ 4 tốt,
16 chữ vàng trong ban giao với TQ và nội trị thì vẫn còn nói đến có các “thế lực
thù địch.”
1-Qúa trình đưa đến trao giải.
Chỉ trước đây hơn 1 năm rưỡi TT Việt Nam còn chê Myanmar kém dân chủ và hòa giải dân tộc. TT Nguyễn Tấn Dũng phát biểu “Tôi với cương vị là chủ tịch ASEAN(năm
2011) đã chuyển tới Chính phủ và nhân dân
Myanmar thông điệp của ASEAN là mong muốn
Myanmar triển khai hiệu quả lộ trình dân chủ vì hòa bình và hòa hợp dân tộc,
tổ chức bầu cử công bằng, dân chủ với sự tham gia của tất cả các đảng phái, qua
đó sớm tập trung ổn định để phát triển đất nước Myanmar.”
Thế
rồi sang năm 2012 Myanmar có nhiều sự tiến bộ. Năm 2010
quân đội trao trả quyền lực. Phương Tây từng bước bỏ cấm vận Myanmar. Ai cũng
tranh thủ tới đây để khẳng định sự hiện diện. Tướng Thein Sein cởi bỏ áo lính
trở thành Tổng Thống đầu tiên nhậm chức tháng 3-2011.
Công trình xây dựng đập thuỷ điện to lớn của Trung Quốc Myitsone trên sông
Irrawady bị đột ngột đình chỉ tháng 9-2011
bởi làn sóng phản ứng dữ dội của dân địa phương trước những gì bị coi là thái độ
hách dịch của TQ với người dân và môi trường của Myanmar(Tuanvietnam.net). Sang
năm 2012 ra lịnh bãi bỏ kiểm duyệt báo
chí sau 48 năm 2 tuần(6-8-1964 đến 20-8-2012)
báo chí bị kểm soát. Ngày 27-8-2012 cải tổ
quan trọng nội các. Làm 1 cuộc “đại tu”nội các vào gày 7-9-2012 bổ nhiệm 11 bộ trưởng và 1 tổng kiểm toán
nhà nước đồng thời Phó TT U Tin Aung Myint Oo từ chức. Việc này không chỉ cho
phép TT củng cố quyền lực, mà còn là dấu hiệu tích cực cho thấy nhà lãnh đạo của
Myanmar muốn đẩy nhanh tốc độ ban hành các biện pháp cải cách(Hanoimoionline).
Ngày
21-9-2012 TT Thein
Sein lẫn nghị sĩ đối lập Aung San
Suu Kyi được viện Trần Nhân Tông(Trần
Nhân Tông Academy) thuộc đại học
Harward(Boston Hoa Kỳ) chọn trao giải đầu tiên giải Hòa Giải và Yêu Thương Trần Nhân Tông (The Tran
Nhan Tong Reconciliation Prize) như nói ở trên. Washington bỏ cấm vận nhập cảnh
và tài chánh đối với TT Thein Sein. Ngày 24-9-2012
TT Myanmar khởi hành đến New York để dự kỳ họp Đại Hội Đồng LHQ trong khi nghị
sĩ đối lập Aung San Suu Kyi cũng đang thăm Hoa Kỳ. Cả 2 sẽ nhận giải. Tin giờ
chót chưa thấy 2 người này có đến nhận giải hay không. Hãy còn sớm để đánh giá
Viện Trần Nhân Tông hoạt động có trung thực khách quan hay không. Chủ tịch viện,
ông Thomas Patterson, thì trả lời báo điện tử Tuần Việt Nam về vua Trần Nhân
Tông: “Đó là nơi tôi bắt đầu ngưỡng mộ sự
hy sinh không chút vị kỷ của ông(Trần Nhân Tông) đối với đất nước. Đó là sự hy sinh vô tư không vị kỷ, sự khiêm tốn và
chúng ta tìm thấy ở cuộc đời Hồ Chí Minh
hay George Washington”(Nguyễn Thiếu Nhẫn,tieng-dan-weekly.blogspot.com) còn
giám đốc điều hành Nguyễn Anh Tuấn
từng làm Tổng Biên Tập VietNamNet, cư dân mạng phản ảnh.
2-Viện Trần Nhân Tông và giải quốc tế Hòa Giải và Yêu Thương Trần Nhân Tông. Viện
Trần Nhân Tông(Trần Nhân Tông Academy) ở tại
Boston do Nguyễn Anh Tuấn(NAT) làm giám đốc điều hành và do giáo sư Thomas
Patterson làm chủ tịch. Patterson còn là Chủ tịch của Open Minds Foundation và
hiện làm Giám đốc nghiên cứu Trung tâm Shorenstein thuộc Đại học Harvard. NAT
hiện là nhân viên nghiên cứu tại Shorenstein Center on the Press, Politics and
Public Policy đại học Harward. Trung tâm được đánh giá là trung tâm nghiên cứu
Báo chí, Chính trị và Chính sách công uy tín trên toàn cầu, nơi thu hút được
nhiều nhà lãnh đạo truyền thông, nhà báo nổi tiếng thế giới về đây nghiên cứu
và cũng là nơi tổ chức các giải thưởng báo chí lớn như Goldsmith và các hội nghị
Theodore H. White nổi tiếng thế giới về báo chí và chính trị.
Mục tiêu của Viện Trần Nhân Tông(Trần Nhân Tông Academy) là nghiên cứu về Trần Nhân
Tông theo chuẩn mực quốc tế, giới thiệu, tôn vinh sự nghiệp và tư tưởng vĩ đại
của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Tổ chức tập hợp các tư liệu còn tản mát, rải rác
của Trần Nhân Tông, tiến tới xây dựng một bảo tàng về Trần Nhân Tông. Xuất bản
các kết quả nghiên cứu, các ấn phẩm về Trần Nhân Tông bằng nhiều loại hình. Tìm
hiểu kỹ hơn về những giá trị, những di sản của Trần Nhân Tông để thúc đẩy, ứng
dụng những tư tưởng nhân ái, giàu trí tuệ của phật hoàng Trần Nhân Tông vào cuộc
sống.
Tổ chức các cuộc hội nghị. Viện hoạt động như một tổ chức xã hội, có nghiên cứu,
có các hoạt động xã hội như tổ chức các cuộc hội nghị quốc tế và xuất bản các ấn
phẩm qua các hội nghị. Lập giải thưởng ví dụ các giải thưởng báo chí lớn như
Goldsmith và tổ chức các hội nghị như hội nghị Theodore H. White nổi tiếng thế
giới về báo chí và chính trị.
Giải quốc tế về Hòa Giai & Yêu Thương Trần Nhân
Tông là chương trình hoạt động giai
đoạn 2012-2017 của viện. Giải được tổ chức
hàng năm. Giải đầu tiên trao cho bà Aung San Suu Kyi và người đối lập là Thống Thống
Myanmar vào năm nay(2012).
GS Daniel Shapiro, Harvard
Law School nói : “Một năm thế giới mất đi
3000 tỉ đô la Mỹ để giải quyết những vấn đề như chiến tranh, bạo loạn, xung đột,
thiên tai. Nếu thế giới ngăn chặn được thì sẽ tiết kiệm được một khoản tiền lớn
để đầu tư vào kinh tế và giải quyết được những vấn đề lâu dài của nhân loại”
vì vậy giải thưởng được nhiều người ủng hộ.
Giải nhằm vinh danh những
người dấn thân cho sự nghiệp Hòa giải, Yêu thương(bác ái) của con người trên
toàn thế giới; những người có sáng kiến, có đóng góp có hiệu quả trong việc hoà
giải, chấm dứt xung đột, giải quyết mâu thuẫn giữa các cộng đồng, giữa các quốc
gia, dân tộc, tôn giáo; những người có tấm lòng yêu thương cao cả, đem hạnh
phúc đến cho nhân loại, cũng như nhằm nghiên cứu, giới thiệu, tôn vinh sự nghiệp
và tư tưởng vĩ đại của Phật hoàng Trần Nhân Tông.
Giải này khác với giải Nobel
vì Hòa Bình. Giải Nobel vì Hòa Bình trao cho bất cứ ai mang lại hòa bình cho
nhân loại. Giải Hòa Giải & Yêu Thương Trần Nhân Tông (The Tran Nhan Tong
Reconciliation Prize) thì trao cho cả 2 bên đối nghịch cùng nhau đưa đến hòa bình.
Nguyễn Anh Tuấn nói khởi nguồn
của ý tưởng về một giải thưởng mang tên Hòa Giải & Yêu Thương Trần Nhân
Tông có lẽ đã bắt đầu từ sáng kiến tổ chức một « Ngày Hòa Giải và Yêu Thương »
hàng năm 9-9 tại Việt Nam của mạng kết nối tri thức mang tên Open Minds Network.
3- Trần Nhân Tông(1279-1293). Ở ngôi 15 năm và làm Thái Thượng Hoàng 15
năm. Trở về lịch sử VN thời Hiện Đại. Năm 1945 xuất hiện cụm từ “cướp chính quyền.”
Nhật đã đầu hàng rồi thì dùng từ “cướp” để làm chi. Vua Bảo Đại thì chịu thoái
vi. Học giả thủ tướng Trần Trọng Kim thì ra thuê nhà ở Vĩ Dạ chờ hồi hương về
Hà Nội. Cả nước trống không. Lúc đó Bảo Đại không rõ phải liên lạc với ai ở Hà
Nội, nên gửi một điện tín tới "Ủy ban Nhân dân Cứu quốc" ở Hà Nội(wikipedia).
Điện văn viết: “Đáp ứng lời kêu gọi của Ủy
ban, tôi sẵn sàng thoái vị. Trước giờ quyết định này của lịch sử quốc gia, đoàn
kết là sống, chia rẽ là chết. Tôi sẵn sàng hy sinh tất cả mọi quyền lợi, để cho
sự đoàn kết được thành tựu, và yêu cầu đại diện của Ủy ban sớm tới Huế, để nhận
bàn giao”(Wikipedia dẫn Nguyễn Phước Tộc xuất bản 1990 tr 185). Ngay buổi đầu
thời đại mới, thời Cọng Hòa Dân Chủ không có vua có chúa nữa, ở VN đã nghe ra
tiếng sắt, tiếng vàng chen nhau rồi: “cướp chính quyền!” Rồi sau đó liên tiếp
có những bãi chiến trường nóng trong môi trường chiến tranh lạnh của thế giới.
Trở lại lịch sử thời Phong
Kiến. Triều Trần buổi ban đầu cũng có những trang sử độc đoán bi thảm(thời Trần
Thủ Độ nhiếp chính) nhưng tiếp theo có những trang quân sử oai hùng nhưng không
vì thế mà nhà lãnh đạo trở nên quân phiệt hung hăng làm cho các trang sử nội ngoại
trị lu mờ tính nhân bản, lòng nhân ái, dân vi quí dù còn thể chế quân chủ nắm
toàn bộ quyền hành trong tay.
Triều Trần không có danh xưng
Trần Thái Tổ như Lý Thái Tổ, Lê Thái Tổ hay Đức Thế Tổ Cao Hoàng Đế Gia Long.
Ông tổ của triều đại xưng là Trần Thái Tông, hàm ý khiêm nhường nói một triều đại được
chuyển nhượng từ triều Lý chứ không tự hào đã cướp ngôi mặc dù có việc ép Lý Huệ
Tông thắt cổ tự tử và việc giết hại tôn thất nhà Lý.
Đến đời thượng hoàng Thánh
Tông và vua Nhân Tông nước ta rơi vào tình thế bị nhà Nguyên hiếp đáp dữ dội nhưng
tỏ ra có bản lĩnh cai trị và thể hiện được lòng nhân ái trong đường lối trị vì.
Ngay từ đời vua Thái
Tông(1225-1258), năm 1257 nhà Nguyên mới chiếm được Vân Nam của nhà Tống đã theo
đường tắt sang đánh chiếm kinh đô uy hiếp nước ta lần thứ nhất rồi. Thái Tông bảo “Lực lượng của giặc mạnh như thế, có lẽ ta tạm xin hàng” thì Quốc Tuấn
nói “Trước hết hãy chặt đầu tôi đã, rồi sẽ
hàng.” Hồi đó nhà Tống còn làm chủ ở Quảng Đông. Năm 1279 nhà Tống mới mất
hẳn. Nhà Nguyên mạnh lên thôi thúc muốn làm bá chủ và trở nên hiếu chiến. Đại
Việt Sử Ký Toàn Thư(ĐVSKTT) viết: “Trần
Di Ái đi sứ bị nhà Nguyên dụ hàng và bắt giữ. Năm 1281 Sài Xuân đem 1000 quân hộ
tống Di Ái về nước. Xuân ngạo mạn vô lễ, cưỡi ngựa đi thẳng vào cửa Dương Minh.
Quân sĩ Thiên Trường ngăn lại, Xuân dùng roi ngựa quất họ bị thương ở đầu. Đến
điện Tập Hiền, thấy chăng bày màn trướng, hắn mới chịu xuống ngựa. Vua sai
Quang Khải đến sứ quán khoản tiếp. Xuân nằm khểnh không ra, Quang Khải vào hẳn
trong phòng, hắn cũng không dậy tiếp. Hưng Đạo Vương Quốc Tuấn nghe thấy thế,
tâu xin đến sứ quán xem Xuân làm gì. Lúc ấy Quốc Tuấn(QT) đã gọt tóc, mặc áo vải.
Đến sứ quán, ông đi thẳng vào trong phòng. Xuân đứng dậy vái chào mời ngồi. Mọi
người đều kinh ngạc, có biết đâu gọt tóc, mặc áo vải là hình dạng nhà sư phương
Bắc. QT ngồi xuống pha trà, cùng uống với hắn. Người hầu của Xuân cầm cái tên đứng
sau QT, chọc vào đầu đến chảy máu, nhưng sắc mặt QT vẫn không hề thay đổi. Khi
trở về, Xuân ra cửa tiễn QT”. Nhưng khâm Định Việt Sử Cương Mục(KĐVS) đính
chính nói việc này xảy ra khi Sài Xuân đi sứ vào năm 1278, không phải dịp đưa Trần
Di Ái về nước năm 1281. Năm này(1281) Sài Xuân bị chận đánh và bị giết ở biên
giới. Bọn Di Ái trốn về nước và bị trị tội tháng 6 năm 1282.
Đạo đức thể hiện ngay ngày đầu làm vua: ĐVSKTT viết vừa lên ngôi, Thiên Báo thứ nhất(1279)
vua đại xá. Sứ thần Chiêm Thành là Chế Năng và Tra Diệp sang cống xin ở lại làm
nội thần nhưng vua không nhận(ban giao thuận hòa với Chiêm Thành).
Tha tội Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư. Khánh Dư thông dâm với công chúa Thiên Thụy là vợ của
Hưng Vũ vương Nghiễm, con trai Quốc Tuấn. Vua nể Quốc Tuấn nên sai đánh chết
Khánh Dư ở Hồ Tây nhưng lại dặn không đánh đau đến chết. Sau đó tước hết mọi thứ
rồi cho vị vương này về Chi Linh làm nghề bán than. Có tác giả chê nhà Trần xử
dụng con gái làm mỹ nhân kế trong sự cai trị(công chúa An Tư, Huyền Trân…) và
loạn luân(con cháu trong triều lấy lộn với nhau). Đó là những trang sử xấu. Nhưng
xử dụng mỹ nhân kế không có gì trầm trọng quá đáng. Còn chuyện lấy lộn với nhau
trong triều là thể hiện 1 thứ độc tài ép nhà Lý truyền ngôi và sau đó để củng cố
ngôi vua chứ không phổ biến gia tộc lấy lộn với nhau trong dân gian. Triều Trần
vẫn giữ thuần phong mỹ tục trong dân chúng.
Thể hiện đức độ trong trận nhà Nguyên xâm lăng lần thứ
2: Năm 1282, Toa
Đô đem 50 vạn quân sang. Vua chạy ra Bình Than trông thấy người bán than Khánh
Dư, vua gọi Khánh Dư đến tha tội và cho làm Phó Đô Tướng. Họp các tướng ở Bình
Than để hỏi ý nên hòa hay nên chiến(đoàn kết toàn quân).
Nhà Nguyên đe dọa xâm lăng. Tháng
11 năm 1284 mở hội nghị Diên Hồng(đoàn kết toàn dân). Tháng 12 Thoát Hoan đem
quân sang. Kết quả lần xâm lăng thứ 2 này(1282-1284) là Toa Đô bị chém ở Tây Kết.
Ô Mã Nhi vào đánh Chiêm Thành rồi trở ra đánh vào Đại Việt bị thua, vượt biển
trốn thoát. Thoát Hoan bị Hưng Đạo vương phá ở trận Vạn Kiếp phải chạy về Tàu.
Khi đầu Toa Đô được đưa đến, vua thương hại nói “người làm tôi phải nên như thế này.”Rồi cởi áo ngự sai quân đem liệm
chôn xác cho Toa Đô. Vua còn cho về nước 30 tù binh người Chiêm Thành theo Ô Mã
Nhi vào đánh Đại Việt trong trận này.
Sau thắng trận vua đại xá và
định hộ khẩu. Triều thần can ngăn nói dân vừa lao khổ nên định hộ khẩu không phải
việc cần kíp. Vua nói “Chẳng phải qua đó
mà xem xét tình trạng hao hụt điêu tàn của dân hay sao?”Mọi người đều kính
phục. Năm 1286 thả tù binh quân Nguyên về nước. Năm 1287 quân Nguyên lại sang bị đẩy lui.
Đức độ thể hiện trong trận đại phá quân Nguyên lần 3 vào năm 1288: Trần Khánh Dư trấn thủ ở Vân Đồn đón đánh tan thuyền
lương bọn Trương Văn Hổ. Thoát Hoan, A Thai, Ô Mã Nhi hội quân ở sông Bạch Đằng
để đón thuyền lương bị Trần Hưng Đạo phá tan tháng 3-1288. Thoát Hoan chạy
thoát. Ô Mã Nhi, Tích Lệ Cơ Ngọc bị bắt. Tháng 4 thượng hoàng ngự ở hành lang
Thị Vệ mở đại xá. Cung điện thì bị giặc
đốt hết. Những nơi bị binh lửa bị cướp phá thì miễn giảm theo mức độ khác nhau.
Năm 1289 đưa Ô Mã Nhi về nước. Trần Hưng Đạo cho người giỏi lặn làm phu thuyền
ban đêm đục lủng thuyền cho bọn Ô Mã Nhi chết đuối cả. Cơ Ngọc thì được cho về
nước trước. Ngô Sĩ Liên chê đức độ không bằng vụ trả tù binh người Minh thời Lê
Lợi. Nhưng triều Trần lại phạt (không thăng thưởng) Hưng Trí vương lý do vì có
chiếu cho người Nguyên về nước các tướng không được cản trở mà vị vương này còn
chận đánh họ. Như vậy trường hợp Trần Hưng Đạo là 1 lầm lẫn thôi chứ không phải
chủ trương của triều đình.
Tháng 5 trị tội kẻ hàng giặc.
Quân lính và dân thường được miễn tội chết. Quan viên phạm tội tùy nặng nhẹ mà
xét xử. Đến khi giặc thua bắt được cả một hòm biểu xin hàng của quan viên theo
giặc. Thượng hoàng Thánh Tông sai đốt hết đi để yên lòng những kẻ phản trắc.
Cư xử với gia đồng: Khi đi đâu chơi gặp gia đồng các vương hầu vua Nhân Tông thường gọi rõ
tên và hỏi “chủ mi làm gì?”Nhà vua lại
răng vệ sĩ không được quát mắng gia đồng và bảo họ rằng:“Ngày thường thì bao nhiêu người hầu hạ xung quanh, đến khi nước nhà hoạn
nạn, thì chỉ thấy có bọn ấy thôi.”ý nói công lao gia đồng đã khó nhọc theo
hầu khi vua đi lánh nạn.
Cho phép chuộc con: Năm 1292 hạ chiếu phàm những người nào đã mua dân lương thiện làm nô
tì, nay cho người bán được chuộc lại. Có chiếu này vì mấy năm liền đói kém nên
nhân dân phần nhiều đem bán rẻ con cái nhưng ruộng đất nhà cữa bán rồi thì
không cho chuộc lại. Có tác giả nói triều Trần thạnh trị sao lại có cảnh đói
nghèo. Đúng. Nhưng giàu sang chưa chắc thạnh trị. Người ta có thể hạnh phúc
trong cảnh đói nghèo nhưng chẳng hạnh phúc trong giàu sang đầy ắp những căng thẳng.
Triết lý của Phật Giáo. Ngày nay có tác giả sau khi du lịch TQ và Ấn Độ trở về
có nhận xét người dân nông thôn Ấn Độ nghèo nàn nhưng tự tại an lạc hơn người
dân TQ sống hổi hả trong bon chen giàu có mà tích chứa nhiều bất mãn căn thẳng.
Ông vua hòa giải. Có 1 sự bất hòa giữa Củng Viên(CV) thuộc viện Hàn Lâm và Lê Tòng Giáo(LTG)
thuộc ty Hành Khiển. CV soạn chiếu đại xá sau thắng trận 1288 còn LTG thì đọc
chiếu. Hai người hiềm khích nhau nên CV không đưa bản thảo cho LTG xem trước
nên LTG đọc lúng túng. Vua gọi CV đứng đàng sau nhắc. LTG đọc càng nhỏ, CV nhắc
càng lớn. LTG rất thẹn. Về cung vua gọi LTG nói “Củng viên là sĩ nhân, ngươi là trung quan sao lại bất hòa đến thế? Người
là lưu thủ Thiên Tường, dùng con rươi quả quýt đi lại, đưa tặng lẫn nhau thì có
việc gì?”Từ đó CV và LTG giao hảo với nhau rất gắn bó. Rươi và quýt là đặc
sản ở Thiên Trường(nơi ở của Thái Thượng Hoàng nhà Trần, quê hương tổ tiên nhà
Trần ở Nam Định gần cữa sông Hồng). ĐVSKTT nói sử thần Ngô Sĩ Liên phê “Vua bảo kẻ thần hạ tặng biếu giao hảo với
nhau thì chẳng phải là gây cái tệ tư giao giữa người làm tôi với nhau?”
Trái lại KĐVS thì phê “ông vua này còn có
thể gọi là Thiên Tử Hòa Giải”. Dạy nhân nghĩa hay dạy hối lộ thì khó lường,
sự khác nhau giữa Tâm Giới và Sắc Giới!
Giai đoạn Nhân Tông làm Thượng Hoàng(Thánh Tông thượng hoàng băng năm 1290. Nhân Tông làm
vua tới năm 1293 rồi làm Thượng Hoàng).
Khoan dung trong sự nghiêm minh: Năm 1299 tháng 5 thượng hoàng Nhân Tông(TH) từ phủ
Thiên Trường về kinh sư. Các quan trong triều không ai hay biết. Vua Anh Tông
thì say mèm. TH đi khắp cung điện từ giờ Thìn đến giờ Tị. Cung nhân dâng bữa.
TH ngoản nhìn không thấy vua lấy làm lạ hỏi? Cung nhân vào đánh thức nhưng vua
không tỉnh. TH giận bỏ về Thiên Trường xuống chiếu các quan ngày mai phải đến
Thiên Trường để điểm danh. Trái lệnh bị xử tội. Giờ Mùi vua tỉnh. Cung nhân tâu
sự việc. Vua sợ, nhờ Đoàn Nhữ Hài thảo cho biểu tạ tội rồi cùng đến gặp TH. Hôm
sau đến Thiên Trường, Nhữ Hài đội biểu quỳ trong sân cho tới buổi chiều mưa gió
ập tới mà không nhúc nhích. TH nhận biểu xem rồi gọi vua Anh Tông vào bảo: “Trẫm còn có con khác, cũng có thể nối ngôi
được. Trẫm đang sống mà ngươi còn như thế, huống chi sau này?” Vua rập đầu
tạ tội. TH hỏi “ai soạn biểu cho ngươi?”-Thưa:
“Đoàn Nhữ Hài.” TH bảo bài biểu họp với
lòng TH. Xuống chiếu cho vua quan về triều làm việc như cũ.
Khoan thư sức dân. Cụm từ này thấy xuất hiện trên báo chí ngày nay để nhắc nhở người ta
nhớ tới chánh sách triều Trần đối xử với dân. Năm 1300 tháng 6 Hưng Đạo
Vương(HĐV) ốm nặng sắp mất. Anh Tông đến thăm. Vua hỏi: "Nếu
có điều chẳng may, mà giặc phương Bắc lại sang xâm lược thì kế sách như thế nào".
HĐV trả lời: “…Nếu nó tiến chậm như các tằm ăn, không cầu thắng chóng, thì phải chọn
dùng tướng giỏi, xem xét quyền biến, như đánh cờ vậy, tùy thời tạo thế, có được
đội quân một lòng như cha con thì mới dùng được. Vả lại, khoan thư sức dân(KĐVS thì viết là “phải bớt dùng sức dân”) để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách
giữ nước vậy". Tôi thêm đoạn lạc đề này(đề cập tới Anh Tông và Hưng
Đạo vương) vào đây với lòng mong mỏi ý của dân được nhà cầm quyền ngày nay lưu
ý đến như vua chúa thời xưa.
Tu khổ hạnh. (mời xem Thiền Phái Trúc Lâm Yên Tử
đăng trong blog này). Tháng 8-1299, TH Nhân Tông từ phủ Thiên Trường xuất gia
vào núi Yên Tử trong rặng Đông Triều ngoảnh mặt ra bến Vân Đồn và sông Bạch Đằng
lịch sử tu khổ hạnh. Nhưng trước đó ĐVSKTT nói năm 1295 TH trở về kinh sư vì đã
xuất gia ở hành cung Vũ Lâm(Ninh Bình). Thạch Cừ Bảo Cấp Tục Biên thời Thanh và
lịch sử Phật Giáo cũng đề cập động Vũ Lâm là nơi TH xuất gia. Bức thư họa Trúc
Lâm Đại Sĩ Xuất Sơn Đồ(TLĐSXSĐ) mới đây được phổ biến cũng nói TH xuất gia ở Vũ
Lâm(mời xem bài Trúc Lâm Đại Sĩ Xuất Sơn Đồ trong đăng blog này). Năm 1301 TH vân du Chiêm Thành. Năm 1303
Đoàn Nhữ Hài(ĐNH) yết kiến TH ở chùa Yên Tử. ĐNH được bổ làm Tham Tri Chính Sự,
được sai đi sứ Chiêm Thành. Năm 1304 sư Du Gìa chỉ ăn sữa bò của Chiêm Thành sang
thăm nước ta. Năm 1305 sứ Chiêm sang cầu hôn. Năm 1306 gả
Huyền Trân Công chúa cho Chế Mân. Triều đình có người không thuận nhưng nói TH
đã hứa. Việc này cùng với việc TH trọng dụng Đoàn Nhữ Hài cho ta tin Nhân Tông
tiếp tục can dự vào triều chính khi làm TH. Năm 1307 Đoàn Nhữ Hai đi bình định thành
công 2 châu Ô Ri mà trước đó Chiêm Thành dâng cho. Năm 1308 TH băng ở am Ngọa Vân trên núi
Yên Tử.
Trong hai trận ngoại xâm bỡi nhà
Nguyên và nhà Minh sách sử nước ta bị cướp đi và bị đốt phá nhiều nên sử viết
vào đời Lê(ĐVSKTT) và Nguyễn(KĐVS) có nhiều thiếu sót việc làm của các vua Trần.
Viện Trần Nhân Tông lập ra nhằm để đền bù. Qủa là việc làm tốt đẹp.
4-
Vài hàng thay lời kết. Trên đây là 2
hình ảnh nói về nước Myanmar chuyển mình cải cách và hoạt động của Viện Trần
Nhân Tông.
Nước Burma(danh xưng người Anh gọi) là nước
Phật Giáo
lâu đời, đã được Anh quốc trả độc lập năm 1948. Liên Bang Myanmar ra đời(1948-1974)
thể hiện tính chất trung lập của 1 nhước Phật Giáo trước áp lực gọng kìm lịch sử
“phe Thế Giới Tự Do-phe TG Xã Hội Chủ Nghĩa.” Hai phe đã chọn 1 Tổng Thư Ký
Liên Hiệp Quốc nổi tiếng 1 thời ở nước Phật Giáo này, ông U Than(nhiệm kỳ
1961-1971). Phe quân nhân đảo chánh năm 1962 đưa Myanmar lên đường tiến tới Xã
Hội Chủ Nghĩa(XHCN) lâu 12 năm(1962-1974). Chính thức danh xưng CHXHCN
Liên Bang Myanmar lâu 14 năm(1974-1988). Chính phủ Liên Bang
Myanmar(1988-2010) đổi quốc hiệu Burma thành Myanmar. Nay nước này chuyển mình
thành Cọng Hòa
Liên Bang Myanmar(2010 cho đến nay). Lãnh đạo dân sự, Tổng Thống Thein Sein
lẫn nghị sĩ đối lập Aung San Suu Kyi thực hiện hòa giải và được
sang Hoa Kỳ thăm viếng và dự hội nghị quốc tế rồi được đề nghị nhận giải Trần
Nhân Tông đầu tiên vào năm nay(2012). Việc đáng dân ta lưu tâm theo dõi.
Lịch sử Việt Nam có 2 triều
đại Lý Trần yêu chuộng Phật Giáo lâu 418 năm(1010-1428) và 2 triều đại Lê Nguyễn yêu chuộng
Nho Giáo lâu 487
năm(1428-1915). Năm 1915 là năm có kỳ thi Hương cuối cùng, Cựu Học bị
bãi bỏ. Tiếp theo là nền Tân Học lâu chưa tới 100 năm( chỉ 97 năm từ 1915 đến 2012).
Tư tưởng Tây Phương được du nhập. Tiến lên XHCN thì được 30 năm(1945-1975) và XHCN được 37
năm(1975-2012). Hãy ngoảnh lại nhìn xem lịch sư! Sự kiện Viện Trần Nhân Tông và
giải quốc tế Trần Nhân Tông ra đời làm ta suy nghĩ về 1 triều đại Phật Giáo
chủ trương Từ Bi Bác Ái, Triều Trần Nhân Tông. Ta có dịp so sánh hoàn cảnh nước
nhà hiện nay với thời vàng son triều Trần Nhân Tông đã chống nhà Nguyên xâm
lăng lần 2(1284) và lần 3(1288) thành công 1 cách oai hùng nhưng không kiêu.
Bên trong lẫn bên ngoài thực hiện được sự hòa giải để mọi người sống bình yên.
Đã lến lúc có nên chăng mọi người hướng về triều đại này để học hỏi. Bất tri lục
bách dư niên hậu(non 700 năm sau hay hơn 600 năm sau:1285-1975), gương nội ngoại
trị của vua Trần Nhân Tông và TH Trần Thánh Tông, con cháu người trong nước có
ai noi theo không? Sao bên ngoài, tại nước Mỹ, lại dấy lên viện Trần Nhân Tông,
Giải Trần Nhân Tông. Hiện tượng gì đây?
Ngày lịch sử 24-9-2012, một trong những .
Đồng
Diều 24-9-2012. HBC
0 nhận xét:
Đăng nhận xét